O niepospolitych walorach.

Ta drobna, niepozorna roślinka, ma maleńkie owoce o niezrównanym zapachu i niezapomnianym smaku. Zawierają łatwoprzyswajalne cukry proste, minerały: żelazo, fosfor, potas i wapń, sód, magnezu i jodu, kwasy owocowe (cytrynowy, jabłkowy i salicylowy), ponadto antocyjany, garbniki, flawonoidy, pektyny i witaminy: C, B1, B2, B6, K, E, PP. Lecznicze właściwości wykazują również liście i korzenie poziomki.

Poziomki można jeść na świeżo, przetwarzać (dżem, kruszon) suszyć lub mrozić. Przetwory z poziomek zachowują aromat i właściwości owoców świeżych, dlatego często wykorzystywane są w cukiernictwie.

Od owoców po kłącza

Owoce poziomki mają działanie odżywcze i witaminizujące oraz właściwości odtruwające. Mogą być także wykorzystywane jako środek zapobiegawczy przy nadciśnieniu, miażdżycy naczyń, zaburzeniach w przemianie materii oraz przy stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Owoc poziomki pospolitej rozpuszcza kamień nazębny oraz umacnia zęby w dziąsłach (przy paradontozie).

Liście poziomki często wchodzą w skład mieszanek ziołowych, działających moczopędnie, przeciwbiegunkowo, przeciwzapalnie lub regulujących przemianę materii. W praktyce medycznej stosuje się je także przy podagrze, kamicy nerkowej, kamicy pęcherza żółciowego, przy krwawieniach macicznych i niedokrwistości. Herbatka z liści poziomki może być stosowana do płukania jamy ustnej (przy występowaniu nieprzyjemnego zapachu). Odwary z liści poziomki, dzięki zawartości flawonoidów, ułatwiają usuwanie z organizmu jonów chlorkowych i sodowych oraz szkodliwych produktów przemiany materii, rozpuszczalnych w wodzie. Zawarte w liściu garbniki mają działanie ściągające na błony śluzowe przewodu pokarmowego, ale również przeciwbiegunkowe i bakteriobójcze. Dodatkowo neutralizują toksyny produkowane przez szczepy bakterii chorobotwórczych. W liściach występuje około 6 proc. garbników pirokatechinowych, flawonoidy (kwercetyna, rutyna), kwasy organiczne, glikozydy, ślady olejku eterycznego i sole mineralne.

Kłącza, rozłogi i korzenie stosuje się przeciw reumatyzmowi. Zawierają dużą ilość garbników.

Poziomka występuje w lasach iglastych, na porębach, polanach i skrajach lasów. Rośnie w strefie klimatu umiarkowanego na całej kuli ziemskiej. Kwitnie w maju i czerwcu, czasem ponownie jesienią. Uprawa poziomki rozpoczęła się we Francji, głównie ze względu na walory dekoracyjne. Dla celów leczniczych poziomka uprawiana jest w środkowej i we wschodniej Europie. W XII w. w rejonie Alp Prowansalskich znaleziono mutanty poziomki pospolitej, które tworzą kwiaty i owocują od wczesnego lata do późnej jesieni. Nazwano je poziomką alpejską lub poziomką długokwitnącą. Wśród nich odnaleziono takie rośliny, które utraciły zdolność wytwarzania rozłogów i to one posłużyły hodowcom do wyselekcjonowania wartościowych, bezrozłogowych, łatwiejszych w uprawie odmian ogrodowych.

Anna Moraniec

Umieść na: wykop.pl